Nieuwsitem

Lichte stress beschermt tegen depressie

Volgens de heersende opvatting vergroot de combinatie van genetische aanleg en stress tijdens de jeugd het risico op het ontwikkelen van depressie.

Dit blijkt echter niet altijd op te gaan. Promovendus Rick van der Doelen van het Radboudumc ontdekte dat ratten na een gestresste jeugd juist weerbaarder waren voor stress op latere leeftijd. Op 6 mei promoveert Rick van der Doelen in Nijmegen.

Of iemand vatbaar is voor depressie hangt sterk af van zijn of haar gevoeligheid voor stress. Dit heeft weer een genetische basis. Een van de genen waarvan de relatie met depressie is aangetoond, is het 5-HTT gen, dat codeert voor de serotonine-transporter. Dit eiwit beheert de signaalstof serotonine in de zenuwuiteinden in de hersenen. Serotonine regelt onder andere de gemoedstoestand en staat daarom ook wel bekend als het ‘gelukshormoon’. Wanneer de serotonine-transporters niet goed werken, wordt serotonine niet goed opgenomen door de zenuwen. Dit kan leiden tot neerslachtigheid en depressie.
 
Positieve stress
Om het effect van stress op jonge leeftijd en genetische aanleg voor depressie te onderzoeken, deed Van der Doelen onderzoek met ratten. Deze dieren vertonen veel overeenkomsten met de mens in de aansturing van gedrag. De onderzoekers volgden ratten met een verminderde 5-HTT gen-activiteit vanaf de geboorte tot volwassenheid, waarbij een deel van de ratten in de jeugd regelmatig aan aantal uren gescheiden werd van de moeder. In theorie zou deze vorm van milde stress de ratten op latere leeftijd gevoeliger moeten maken voor depressies. Het tegenovergestelde bleek echter waar.
 
Blijkbaar zorgde de genetische variatie van de serotonine transporter niet alleen voor een grotere gevoeligheid voor negatieve gevolgen van stress, maar ook voor de positieve. Rick van der Doelen: "In de media, maar ook in de wetenschap, heeft lang de nadruk gelegen op de negatieve gevolgen van stress. Hierdoor denken we dat stress alleen een negatieve ervaring is. Onze resultaten sluiten aan bij het groeiende inzicht dat milde stress ook een bruikbare ervaring kan zijn.
 
Niet alleen ‘tussen de oren’
Het samenspel van stress en het 5-HTT-gen werd niet alleen teruggevonden in het gedrag van de dieren, maar ook in de afgifte van het hormoon cortisol dat zorgt voor lichamelijke stressreacties. De afgifte van cortisol wordt geregeld door een samenspel van de hypothalamus en de hypofyse in de hersenen en de bijnieren die de cortisol daadwerkelijk produceren. Het blijkt dat stress op jonge leeftijd en serotonine transporter genotype dit regelsysteem beïnvloeden. Dit effect was echter het grootst in de bijnieren zelf en niet in de hersenen. Dit bevestigt het idee dat depressie niet alleen ‘tussen de oren’ zit, maar een bredere lichamelijke oorzaak kan hebben.
 
Rick van der Doelen: "Het is bekend dat het stresshormoon cortisol een belangrijke rol heeft in stress, geheugen en gedrag. Onderzoek hiernaar is echter vaak gericht op de centrale regulatie door de hersenen. Onze resultaten laten zien dat de gen-omgevingsinteractie die wij onderzochten, juist geprogrammeerd werd op het niveau van de bijnier en in veel mindere mate in de hersenen.  Het zou goed zijn als onderzoekers zich naast de hersenen ook op de rest van het lichaam richten als het gaat om onderzoek naar de biologie van psychiatrische ziekten. Het is ook belangrijk om beter te kijken naar de interacties tussen gebeurtenissen in het leven die een rol zouden kunnen spelen bij het ontstaan van psychiatrische ziekten."
 
Bron: Persbericht Radboud UMC
11/5/2015

Het overige nieuws

Studeren zonder stress: zes tips

Deze zomer laten we Amsterdam UMC'ers aan het woord over uiteenlopende thema's.

23/8/2018

Landelijke luisterlijn Sensoor start actie ‘Nederland Geef Gehoor!’ met luistercursus

Acht op de tien Nederlanders bekent niet altijd goed te luisteren tijdens een gesprek, blijkt uit onderzoek.

4/6/2018

Blog: Helpt het eten van vis tegen somberheid?

Houdt u van vis en eet u het regelmatig? Dan boft u. Dat blijkt namelijk goed voor u te zijn.

9/11/2017

Werknemers na een burn-out: ‘werkgever leert er niet van’

Soms hebben we de neiging te denken: het ligt aan jou. We gaan jou helpen zo snel mogelijk de draad op te pakken en te leren hoe je met stress om kunt gaan.

29/5/2017

Tijd voor andere visie op burn-out en depressie

De gangbare visie op burn-out en depressie moet op de schop. In de meeste gevallen zijn het geen ziekten die te bestrijden zijn met medicijnen.

6/2/2017

Hoe geluksstof serotonine ook angst zaait in het brein

Nieuw verklaring bijwerking antidepressiva gevonden

23/9/2016

Depressieklachten verminderen door mindfulness

Een mindfulnesstherapie kan patiënten met een actuele depressie helpen in het verminderen van hun klachten. Dit blijkt uit onderzoek van Joël van Aalderen van het Radboudumc.

15/1/2016

Als rollen botsen

Mantelzorgers met een betaalde baan: een recept voor overbelasting.

18/9/2015

Lichte stress beschermt tegen depressie

Volgens de heersende opvatting vergroot de combinatie van genetische aanleg en stress tijdens de jeugd het risico op het ontwikkelen van depressie.

11/5/2015

(advertenties)
Print deze pagina uit Print deze pagina
Voeg Overspannen.nl toe aan je favorieten! Favorieten
(advertenties)